|
MAMINSAN laeng ti panagapit iti pagay iti makatawen ditoy lugarmi idi ubbingkami. Mangrugi nga agapitkami idi iti “bre” months. Bayag a pagay ti iraraepmi idi. Adu a variety: Matayosa, Salaw, Macapagal, Raminad, Apostol ken dadduma pay. Sabali laeng dagiti aanien babaen ti panagaramat iti rakem. Dagitoy ti betteken sa idulin iti sarusar. In-inutento dagitoy a baywen iti al-o ken alsong.
Naunday ti kalgaw nga awan ti mula iti talon. Ngarud, maaramatda idi a pagpastuan iti taraken a baka, nuang, kabalio, ken kalding dagiti kakabsat a mannalon. Nalawa ti pagtatalonan a pagisbuan ken pagtakkianda. Ganagan dagitoy agraman dagiti marsaak a garami a naggapasan idi iti bayag. Kadagiti met kalayab a di pulos maatianan ti danumna ti pagkalapan dagiti lumugar. Uray kangitingit ti kalgaw, adu ti makalapan a lames. Nalabon dagiti paltat, dalag, gurami, ar-aro, nunuang, kappi, alukap a maala iti kalayab. Nataba, ken naimasda a maituno nga isawsaw iti bugguong a napettakan iti kamatis wenno isagpaw iti kappuros a nateng. Awan ti agar-aramat iti tuba wenno pagkalap babaen ti koriente agsipud ta adu ti makalapan. Saan a kas ita a karasay pay iti ramay ti makalapan gapu ta matuba dagiti karayan. Manmano nga aggatangkami idi iti sidaenmi nga ikan. Bin-ig idi a native ti taraken a baboy dagiti lumugar. Manmanokami idi nga agpabunto iti baboy malaksid no masanguanan wenno kapadesen ti panagtalon a kasapulan nga adda karne a pagpasida. Maipauraga ti dadduma idi. Ikaro dagiti kalugaran ti mauragada iti raep. Nataba ti daga idi. Isu gapuna a nabun-as ti panagbunga dagiti nateng iti bangkag wenno iti arubayan kas iti kabatiti, parda, pallang, patani, okra, paria, tarong, karabasa, kamatis, ken dadduma pay. Dikami agar-aramat iti komersial nga abono idi. Amang a nanannanam ti nateng a di pulos maikkan iti komersial nga abono. Kasta met ti pagay a di pulos maikkan iti abono ken pestisidio, nanannanam ti ramanna. Nabelbellad ken narigrigat pay a mabangles. Naimas a makirog ken pabulonan iti kinirog iti bagas a kape a nalaokan iti tagapulot wenno tinuno wenno liningta nga ikan. Natangtangken manen ti bussog iti innapuy a naggapu iti inani (inapit) a pagay. Nalabbaga daytoy. Nabellad pay. Ngem ita, no isubli dagitoy a klase ti variety, agtabbaaw la ketdi ti kaldero. Apay? Agsipud ta adu metten ti ngiwat nga iserbian. Ni mannalon di payen makagatang iti dadduma a kasapulanna iti biag iti kinangina ti ganagan ken dadduma pay a kasapulanna iti talon. Ti panagaramat iti adu nga animal manure ti makitami ita a kasayaatan a pamuspusan tapno mapasayaat ti apit iti talon ken magesdan ti gastos nangruna iti abono. Kasta met iti panagmula iti high breed a variety. Masapul laeng a masurot ti umno a wagas ti panangpatanor kadagitoy.# |